De moderne gokindustrie is een fenomeen dat steeds vaker de aandacht van de maatschappij trekt. Ondanks het feit dat er in Nederland strikte regels en wetten zijn opgelegd om de jeugdbescherming te waarborgen, blijven veel gokautomaten een bron van zorg wegens hun ondermijnende invloed op jonge spelers. Eén type gokautomaat die hierbij in het oog springt is de “Chicken Zap”, een thematische variant met uitzonderlijk hoge potentiële winstmarges en attractieve design. Maar wat precies deze game maakt, en waarom wordt hij zo vaak genoemd als bron van problematisch spelgedrag?
Inleiding en Definitie
De term “Chicken https://chickenspelcasino.nl/chicken-zap/ Zap” kan verwijzen naar een breed spectrum aan gokautomaten die in het algemeen de volgende kenmerken vertonen:
- Een opwekkende, lichtvoetige thematiek
- Hoogpotentiële winstgevendheid met regelmatig voorkomende hoge uitbetalingspercentages (RTP)
- Aantrekkelijke visuals en geluidseffecten om de speler te motiveren tot meer spel
- Een ontwerp dat de illusie creëert van een snelle, ondersteunde winst zonder risico
Deze kenmerken zijn niet uniek voor “Chicken Zap”, maar ze zijn wel prominent aanwezig in gokautomaten die vaak als bijzonder gevaarlijk worden beschouwd. Grote bedrijven leveren deze types automaten af op een gigantische schaal, wat resulteert in een complexe hulpbronnenvoorraad waarvan moeilijk wordt gezegd welke ze allemaal zijn.
Werking en Ondermijnende Invloed
Om te beginnen met de speltheorie: bij gokautomaten draait alles om het principe van kansverwachting, dat wil zeggen hoe hoog een willekeurige opbrengst is geïnspireerd door de verwachte waarde. In theorie kun je de kans winnen of verliezen. Hoe meer gokautomaten er zijn, hoe kleiner deze kansen worden en daarmee wordt het uiteindelijk moeilijker om te winnen.
Maar een onderscheidende factor is dat ze bijzonder aantrekkelijk zijn gebleken voor bepaalde doelgroepen. Jonge spelers, soms tussen de 12 en 25 jaar oud, vallen vaak in deze categorie en kunnen door hun overvloedige toegang tot het systeem gemakkelijker worden aangezet om regelmatig te spelen.
Dit is bijzonder moeilijk vast te stellen met hoge doeltreffendheid, maar er zijn een aantal factoren die een rol kunnen spelen:
- Het ontwerp van de game kan leiden tot een onbewust gedrag zoals obsessieve gamewinning en het daarmee gepaarde winst- en verliesgedrag. Dit gebeurt als mensen door hun hoge opwekkende emotie gemakkelijk meedoen in spelletjes.
- Grote bedrijven, waar gokautomaten vaker worden ontwikkeld om de speler te verleiden om een keer winnend en andere keren verliezend over te zijn. Dit type van games, die soms voor zeer kleine prijzen bij hoge spelbedragen kunnen voorkomen (zogenaamde ‘jackpot-games’), heeft vaak zware invloed op bepaalde leeftijdsgroepen.
Het is onduidelijk in welke mate het aanbod van dergelijke automaten een verandering zou ondergaan als ze door regulerende instanties aansprakelijk werden gesteld voor de schade die zij veroorzaken bij jonge spelers, maar er zijn stappen te zetten om deze schadelijke invloeden effectiever in kaart te brengen.
Typen en Variaties
Ondanks dat “Chicken Zap” een specifieke gokautomaattitel is geworden die vooral de aandacht van beschermingsinstantie trekt, kunnen er heel verschillende varianten aan deze titel worden toegevoegd. Zo hebben we een aantal spelsoorten waarvan wordt gezegd dat ze bijzonder verslappend werken en dat niet alle gokautomaatjes daadwerkelijk zo gevaarlijk zijn als “Chicken Zap”. Het is echter moeilijk te bepalen of het voor deze automaten met de zogenoemde ‘verslavende’ eigenschappen hier geldt.
Sommige van deze games doen dat door een zeer complexe strategie in te voeren waarmee spelers worden gestimuleerd om hun gokbedrag bijvoorbeeld af en toe verhoogd in te stellen (in de zogenoemde ‘progressieve jackpots’), anderen via het meesturen van bonusfuncties die speciaal gericht lijken op een jonge doelgroep.
Wettelijke context
Uit een onderzoek blijkt dat sommige games met bepaald verslavend potentieel door regulatoren als de Kansspelenautoriteit worden beschouwd als gevaarlijk voor spelers en er stappen worden genomen om deze game te reguleren. Een andere belangrijke instantie die hierin een rol speelt is het Gokkastenbesluit, dat gedelegeerde wetgeving vormt bij de Wet op de kansspelen (Wet KSA). Ook werd geoordeeld dat in plaats van te proberen deze verslavende games illegaal te maken om ze zo uit bepaalde winkels weg te halen is een strategie ondernomen met het oogmerk ervan winst te trekken door ze op het netwerk aan te bieden en hen te verplichten ze via de gemaakte regelgeving van alle hulpbronnen voorzieningen mee te leveren.
Kansen- en Demomodes
Vaak wordt in een kast beschikbaar gesteld dat er speciale kansmodus (demo-mode) is. Kies je voor een demo-modus om niet te hoeven betalen? Met dit type mode kun je verschillende functie-onderdelen ervaren voordat je besluit om het spel daadwerkelijk online met echte geld te gaan spelen.
Overeenkomsten en Verschillen
Sommige gokautomaten hebben ook speciale versies die de reguliere games volgen. Enkele voorbeelden hiervan zijn demo-versies, een andere is het feit dat ze een specifieke minimum inleg laten vaststellen bij elke handeling.
Een aantal gokautomaat fabrikanten brengen zelfs al ‘free-spellen’ ofwel non-monetaire optie online. Zo kun je op bepaalde websites demo- en gratis-spiele proberen, zodat ze niet direct geld uitgeven hoewel een paar van deze types in werkelijkheid toch een soort betaalbare betaalsysteem hebben.
Geadvantageerde factoren
Een aantal redenen zijn eromdat het spel met de speciale thema (Chicken Zap) erg populair is, waardoor er door sommige bedrijven die automaten verpachten een soort eigen kast wordt aangeboden:
- Bezoekers en gebruikers van websites waarop gokautomaat speelmodules beschikbaar zijn, krijgen zo toegang tot de specifieke versie (Chicken Zap).
- Gemaakte regels bij wetgevende instanties dienen om alle automaten uit te bannen of een vorm te geven aan het spel die minder populair wordt.
Verschillen in kansen, beperking en voordelen
Hoewel beide modi zijn beschikbaar, zijn ze wel heel anders. Zo heb je de normale gokmodus (winnend of verliezend), terwijl deze versie het spel voor gratis speler ontbreekt.
Niet alle games met een zo gevaarlijk verschijnende eigenschap hebben hier een dergelijke zware invloed op hun doelgroep en er zijn gokautomaat-fabrikanten die stappen hebben ondernomen om het spel aantrekkelijker te maken.
In de praktijk heeft dit geleid tot reguleringsinitiatieven zoals bepaalde uitsluitingen, minimumleeftijdsgrenzen en beschermingssystemen van verzekering.
Verschillende mogelijke oorzaken
Er zijn meerdere mogelijkheden te noemen die aangegeven worden als oorzaak voor de invloed. Deels zullen spelautomaten automatisch geweld met gemaakte regelgeving kunnen gevoelen en deels is dat niet zo.
Sommige theorieën gaan ervan uit dat je verleiding van winnende games veel aantrekkelijker spreekt tot bepaalde leeftijdsgroepen (jongeren) die door hun natuurlijke drang om te spelen gemakkelijk in de val kunnen lopen, anderen menen dat een combinatie aan thema en game-ontwerp van invloed is.
Risico’s voor gebruikers
Een ander gevolg zit echter op de loer: het risico dat veel automaten slechts winst leveren of niets anders doen dan inleveren. Kansspelautomaat wordt daarom ook wel ‘betrouwbare verslaving’ genoemd.
Ten slotte zijn er bedrijven die niet voor een doelgroep gerichte aanpak maar eerder gewoon hun automaten zo ontwerpen dat iedere gebruiker gokken kan verhinderen. Het feit om deze games illegaal te maken is echter moeilijk, omdat ook andere instanties vanuit regulering dit type spel beschouwen als normale kansspelen en daarom in de regelgeving zijn opgenomen.
Waarom Chicken Zap zo aantrekkelijk blijft
De meeste mensen weten dat “Chicken Zap” een zeer verslavende game is, maar het feit dat hij nu populair is geeft aan dat er blijkbaar nog steeds voldoende verleiding mogelijk is. Als je de zogenoemde ‘verslavingstheorie’ wilt overwegen dan denk je in elk geval vaak bij een bepaalde jonge leeftijdscategorie die gemakkelijk gokken kan aantrekkelijker maken.
Naast dat kunnen er ook nog enkele andere factoren zijn waarom deze game zo verslappend is, zoals de manier van design die hierin wordt toegepast of zaken als onderscheiding tussen speel- en gewone spelen.